Βιβλιοπαρουσίαση: "Οι διορθώσεις" του Τζόναθαν Φράνζεν (ΨΥΧΟΓΙΟΣ)

Ύστερα από περίπου πενήντα χρόνια ως σύζυγος και μητέρα, η Ένιντ Λάμπερτ είναι έτοιμη να απολαύσει τη ζωή. Δυστυχώς, ο άντρας της, ο Άλφρεντ, πάσχει από Πάρκινσον και τα παιδιά τους έχουν εγκαταλείψει την οικογενειακή φωλιά για να βιώσουν τις προσωπικές τους καταστροφές. Ο μεγαλύτερος, ο Γκάρι, κάποτε στέλεχος με σταθερή δουλειά και οικογενειάρχης, προσπαθεί να πείσει τη γυναίκα του, παρά τα σημάδια περί αντιθέτου, ότι δεν έχει κατάθλιψη. Ο μεσαίος, ο Τσιπ, έχει χάσει τη δουλειά του ως καθηγητής και αποτυγχάνει θεαματικά στις νέες του επιχειρηματικές προσπάθειες. Και η Ντενίζ, η μικρότερη, ξέφυγε από έναν καταστροφικό γάμο μόνο και μόνο για να χαραμίσει τα νιάτα και την ομορφιά της στη σχέση της μ’ έναν παντρεμένο. Απελπισμένη να νιώσει λίγη χαρά, η Ένιντ βάζει έναν στόχο: να ενώσει την οικογένειά της στο σπίτι τα Χριστούγεννα για τελευταία φορά. Από τις Μεσοδυτικές Πολιτείες στα μέσα του αιώνα μέχρι τη Γουόλ Στριτ και την Ανατολική Ευρώπη σήμερα, ο Φράνζεν φέρνει τον παραδοσιακό κόσμο της αστικής αρετής και των σεξουαλικών απαγορεύσεων σε βίαιη σύγκρουση με την εποχή του εμμονικού ελέγχου στο σπίτι, της αποστασιοποιημένης γονικής φροντίδας και της παγκοσμιοποιημένης απληστίας. Ένα μυθιστόρημα εξαιρετικά ρεαλιστικό, σκοτεινά ξεκαρδιστικό και βαθιά ανθρώπινο, που επιβεβαιώνει ότι ο Τζόναθαν Φράνζεν είναι ένας από τους ευφυέστερους ερμηνευτές της αμερικανικής κοινωνίας και της αμερικανικής ψυχής.

Οι «Διορθώσεις» του Τζόναθαν Φράνζεν είναι ένα μεσοδυτικό αμερικανικό μυθιστόρημα με καθολικές προεκτάσεις. Είχαν κάνει πάταγο όταν πρωτοεκδόθηκαν το 2001, λίγο καιρό πριν την 11η Σεπτεμβρίου, επιφέροντας ένα ισχυρό κλονισμό στην αμερικάνικη φούσκα ευτυχίας, που έσκασε οριστικά μετά τις τρομοκρατικές αυτές επιθέσεις. Ο Φράνζεν, αργά, μεθοδικά, σχεδόν απολαυστικά αποδομεί τη δήθεν επιτυχημένη, ευτυχισμένη, σχεδόν ιδανική οικογένεια, φέρνοντας στην επιφάνεια όλα όσα προσπαθεί να κρύψει κάτω από το χαλί. Διότι δεν υπάρχει οικογένεια χωρίς μυστικά!

Στο βιβλίο αυτό ο Τζόναθαν Φράνζεν καταπιάνεται με την ιστορία μιας οικογένειας. Ένα ηλικιωμένο ζευγάρι, δυο γιοι και μια κόρη που έχουν φύγει από καιρό από το σπίτι, φτιάχνοντας ο καθένας με τον τρόπο του τη ζωή του, με τις δικές του σεξουαλικές ιδιοτροπίες. Πέντε εντελώς διαφορετικοί χαρακτήρες που δεν αντέχουν καλά καλά ο ένας τον άλλον, όμως αγαπιούνται πραγματικά με τον δικό τους τρόπο. Από την αρχή σχεδόν του βιβλίου, κι ενώ τα Χριστούγεννα απέχουν ημερολογιακά περίπου τρεις μήνες, γίνεται φανερή η ανάγκη της μητέρας, της Έντιτ, να ενώσει την οικογένεια, για μια τελευταία φορά, για τις γιορτές των Χριστουγέννων, στο πατρικό τους σπίτι. Κάτι που δεν αντιμετωπίζεται με ευχαρίστηση από κανένα σχεδόν από τα παιδιά της, που κατοικούν σε άλλες πόλεις και που έχουν τα δικά τους προβλήματα να λύσουν.

Από τους πρώτους χαρακτήρες που γνωρίζουμε, ο Τσιπ, ο μεσαίος γιος, ο διανοούμενος. Αυτός με τις περισσότερες φοβίες και ανασφάλειες. Από την άλλη ο Γκάρυ, ο μεγάλος γιος, φαίνεται να έχει την πιο ισορροπημένη ζωή. Μια καλή δουλειά στην τράπεζα, μια όμορφη μορφωμένη σύζυγο, τρία υπέροχα παιδιά. Μόνο που η γυναίκα του τον κατηγορεί για καταθλιπτικό, ο ίδιος αρχίζει να το πιστεύει, ενώ φοβάται ότι αρχίζει να μοιάζει στον πατέρα του, κάτι που δεν θα ήθελε καθόλου να του συμβεί. Όσο για την Ντενίζ, διάσημη σεφ, χωρισμένη, με προβληματικές πάντα σχέσεις, βρίσκεται στην πιο παράξενη και άσχημη θέση που έχει βρεθεί στη ζωή της, λίγο πριν τα Χριστούγεννα. Ο Άλφρεντ, ο πατέρας της οικογένειας, κεντρικό πρόσωπο της ιστορίας, καταρρέει από Πάρκινσον και άνοια, καθώς πλησιάζουν οι μέρες των Χριστουγέννων. Ο Άλφρεντ, όμως, έχει υπάρξει ένας δυναμικός άντρας, ένας άντρας που αγαπούσε τους σιδηροδρόμους στους οποίους δούλεψε σχεδόν όλη του τη ζωή. Η ιστορία της Έντιτ περνάει μέσα από τη μανία της να κρατάει άχρηστα βαζάκια, να κρύβει χρήσιμα χαρτιά και μέσω της ανάγκης της να αγαπηθεί από τον άντρα της, να κάνει καλή εντύπωση στις φίλες της, έτοιμη να απολαύσει όποια χαρά της δώσει η ζωή, διστακτική όμως για να την πάρει.

Οι ιστορίες συγκλίνουν καθώς τα Χριστούγεννα έρχονται για να ακολουθήσει αμέσως μετά ο καθένας τον δρόμο του. Έναν δρόμο που μπορεί να μην είναι ο ίδιος ο οποίος τον οδήγησε στο Σαιντ Τζουν και στο πατρικό σπίτι. Η ιστορία κλείνει με αισιοδοξία, καθώς ο καθένας στην οικογένεια διορθώνει ό,τι μπορούσε να διορθώσει στη ζωή του.

 Είναι από τα βιβλία που διαβάζεις σχεδόν μονορούφι, παρά τις 764 σελίδες του. Η «ίντριγκά» του έγκειται στα χιλιάδες μικρά, καθημερινά γεγονότα, που εμπλέκονται μέσα στη ζωή των ανθρώπων και προκαλούν αμφισβητήσεις, αβεβαιότητες, ανασφάλειες. Καθώς ο αναγνώστης γυρνάει τις σελίδες, δεν μπορεί να διαφύγει από την συνειδητοποίηση και της δικής του παγίδευσης στο ίδιο αυτό μέγεθος του οποίου είναι μέρος –κι ας κατοικεί σε μία αθηναϊκή συνοικία, κι όχι στην μεσοδυτική αμερικάνικη επαρχία· το γρανάζι της οικογένειας υπερίπταται παγκόσμιο, καθολικό και ως εκ τούτου καθηλωτικό και, διαβάζοντας τις Διορθώσεις, δεν υπάρχει περίπτωση να μην βρει ο αναγνώστης ένα περιστατικό που να του θυμίζει ευθέως την δική του οικογένεια. Με πυρήνα την οικογενειακή εστία και συνεχείς αναδρομές στο παρελθόν, συνειδητοποιούμε πόσο καθοριστικό ρόλο παίζει η οικογένεια και οι όποιες παθογένειές της στις επιλογές και στην πορεία της ζωής μας. Αυτό, όμως είναι το ένα κομμάτι του πολυεπίπεδου αυτού βιβλίου, που πραγματεύεται πάμπολλα ζητήματα, σκληρά μεν, αλλά συνηθισμένα: τη ζωή με άνοια, τον εθισμό, τη δυσκολία των ερωτικών σχέσεων, τη δυσλειτουργία της οικογένειας και την αγωνία της επαγγελματικής καταξίωσης .Όλα τα μέλη της οικογένειας υπόκεινται σε «διορθώσεις» της ζωής τους, αλλά θα έχουν αποτέλεσμα;  Με συνεχείς αναδρομές στο παρελθόν, κάθε χαρακτήρας ξεδιπλώνεται και αποκαλύπτεται, χωρίς προκαταλήψεις και φραγμούς, με τρόπο δραματικό, χωρίς ωστόσο να λείπει το χιούμορ, σε σωστές δόσεις και στα σωστά σημεία. Αν και η υπόθεση είναι «βαριά», το βιβλίο δε θα σας ψυχοπλακώσει. Περισσότερο θα προβληματιστείτε και θα ταυτιστείτε σε πολλά σημεία με τους χαρακτήρες του. Ζούμε τη ζωή που θέλουμε ή αυτή που θα θέλαμε να βλέπουν οι γύρω μας;