Τετάρτη, 6 Σεπτεμβρίου 2017

"Μέσα από τις σκιές" - Βιβλιοκριτική

Ο Δαμιάν νιώθει χαμένος από τότε που τον απέλυσαν από τη δουλειά του. Μια μέρα διαπράττει μια μικροκλοπή σε ένα παζάρι με αντίκες και κρύβεται στο εσωτερικό μιας ντουλάπας. Πριν προλάβει να βγει, η ντουλάπα πωλείται και μεταφέρεται στην κρεβατοκάμαρα ενός ζευγαριού, της Λουθία και του Φέντε. Ο Δαμιάν παγιδεύεται και εγκαθίσταται στο έπιπλο σαν να ήταν κομμάτι του. Έτσι, από την κρυψώνα του, αρχίζει να παρατηρεί την οικογένεια. Σιγά σιγά θα προσεγγίσει την καρδιά της Λουθία, τους φόβους και τα όνειρά της, και παράλληλα θα αποκτήσει αυτοσεβασμό και θα νιώσει τι σημαίνει να είσαι ζωντανός. Ο Δαμιάν, ο πρωταγωνιστής της ιστορίας, εγκιβωτισμένος μέσα σε αυτά τα λίγα τετραγωνικά του επίπλου που τοποθετήθηκε στη κρεββατοκάμαρα του ζευγαριού, έχει στη διάθεσή του όλο το χρόνο να μελετήσει τις μηχανικές δραστηριότητες αυτής της οικογένειας που ακολουθούσε ένα στρατιωτικά επαναλαμβανόμενο μοτίβο μιας αδιάφορης καθημερινότητας. Αν και τα μέλη της δεν αντιμετώπιζαν στιγμές έντονης αντιπαράθεσης, ωστόσο η αγάπη και οι εκδηλώσεις τρυφερότητας απουσίαζαν.
Η ανεπιτήδευτη ευθύτητα του αθώου Δαμιάν σε αντιδιαστολή με την μοναξιά και την απόρριψη που βιώνει στην καθημερινότητά του, δημιουργούν ένα δυνατό συνδυασμό, ικανό να παρασύρει τον καθένα μας σε μια ουσιαστική εσωτερική αναζήτηση. Ο Δαμιάν είναι μια πολύπλευρη προσωπικότητα που ψάχνει μια δημιουργική διέξοδο για να ανασυγκροτήσει τον εαυτό του και να βρει το δρόμο του. Ρισκάρει να πραγματώσει το ανέφικτο για να νιώσει ελεύθερος, για να νιώσει την αδρεναλίνη να απογειώνει κάθε κύτταρο του «είναι» του. Η χαρισματική φιγούρα του Δαμιάν συναρπάζει: η παιδική αφέλεια που τον χαρακτηρίζει πηγάζει από την ανάγκη του να μοιραστεί με κάποιον όσα νιώθει και από την εναγώνια επιθυμία του για αποδοχή και ζεστασιά. 

Μια ευφυέστατη, απλή ιστορία με μεγάλη συμβολική αξία, από τον πολυβραβευμένο Χουάν Χοσέ Μιγιάς. Η απλή γλώσσα, το έξοχο λογοτεχνικό εύρημα πάνω στο οποίο ο συγγραφέας στηρίζει την αφήγησή του, η κριτική ματιά με την οποία σχολιάζει ιδιότυπα την σύγχρονη πραγματικότητα αλλά και η σουρεαλιστική διάσταση αυτού του κειμένου με τους ποικίλους συμβολισμούς, κατάφεραν να κερδίζουν δικαιωματικά την προσοχή μου μέχρι το τέλος. Μέσα από τους φανταστικούς του διαλόγους, ο συγγραφέας αποτυπώνει την αποξένωση, τον καταλυτικό ρόλο της τηλεόρασης στον εξευτελισμό της ανθρώπινης υπόστασης, τα ενδοοικογενειακά προβλήματα που καλύπτονται περίτεχνα ακολουθώντας τα στερεότυπα της εκάστοτε κοινωνίας. Ο πλούτος των προβληματικών που θέτει στον αναγνώστη ο Juan José Millás, είναι τουλάχιστον εντυπωσιακός: η ανεργία, η κοινωνική απαξίωση, η συναισθηματική κενότητα, η κατάθλιψη, η σεξουαλικότητα, ο κανιβαλισμός των μέσων μαζικής επικοινωνίας, η ατομική ύπαρξη που ορίζεται από μια συσκευή τηλεφώνου, η θρησκεία, η παντοδυναμία του διαδικτύου, η κοινωνική μοναξιά, η πλάνη των franchise είναι μερικά μόλις από αυτά. Εκτός από τις αλήθειες, υπάρχει έντονος σαρκασμός αλλά και χιούμορ σε αυτό το ουσιαστικό βιβλίο που αξίζει να το απολαύσετε χωρίς καμία δεύτερη σκέψη.

Ο Μillas, βραβευμένος και πολυγραφότατος, δεν είναι απλά ένας ακόμη Ισπανός συγγραφέας, καθώς δημιούργησε το δικό του λογοτεχνικό είδος, το λεγόμενο articuento. Καθημερινές δηλαδή ιστορίες που μπλέκονται με την φαντασία και επιτρέπουν στον αναγνώστη να δει την πραγματικότητα με άλλο μάτι. Το γοητευτικό «Μέσα από τις Σκιές» βρίσκει τον Millas ακριβώς στο στοιχείο του. Η παράξενη και λιτή ιστορία που μας χαρίζει ο Ισπανός συγγραφέας διακρίνεται από μία αλήθεια, ή μάλλον πολλές μικρές αλήθειες που δεν αφήνουν στον αναγνώστη το περιθώριο να μην ταυτιστεί.  Ακόμα καλύτερα, ο Millas δίνει φωνή στις σκέψεις που φοβόμαστε να εκφράσουμε ή που καταχωνιάζουμε ως περίεργες. Tο βιβλίο Μέσα από τις σκιές είναι ένα αλληγορικό μυθιστόρημα, που με γλώσσα συμβολική θίγει την προβληματική της σύγχρονης κοινωνίας. Εξαιρετικό βιβλίο από έναν άξιο συγγραφέα.

Ένα αναγνωστικό ταξίδι στον αυτοσεβασμό και στην εξάλειψη των σκιών που μας παγιδεύουν καθημερινά.

Κυκλοφορεί από τις 19/01/2017 από τις εκδόσεις ΨΥΧΟΓΙΟΣ


 Ο ΧΟΥΑΝ ΧΟΣΕ ΜΙΓΙΑΣ γεννήθηκε το 1946 στη Βαλένθια. Αρθρογράφος και συγγραφέας, αρχικά αντιμετωπίστηκε από τους κριτικούς ως διανοούμενος μυθιστοριογράφος. Ωστόσο, από τη δεκαετία του ’80 που άρχισε να συνεργάζεται με την εφημερίδα El País, έγινε αγαπητός στο ευρύ κοινό και το σύνολο του έργου του έτυχε σημαντικής αναγνώρισης. Μάλιστα, έχει τιμηθεί με τα λογοτεχνικά βραβεία Nadal και Primavera και με το Μυθιστόρημα δημοσιογραφικό Mariano de Cavia.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου